Promovendus: Dr. S.B.J. Van Eekert

Promotores: Mw. Prof. I. Samoy, Prof.Mr. I. Giesen

Duur: 1/10/2021 - 24/9/2031

Promotie: Leuven, 6/1/2026

Abstract:

In de voorbije decennia zijn burgers zich steeds meer bewust geworden van de milieugevaren die moderne evoluties met zich kunnen meebrengen. Zo kan industrie op onrechtmatige wijze een bepaalde leefomgeving vervuilen; werkgevers kunnen hun werknemers illegaal blootstellen aan toxische stoffen; of buren kunnen gevaarlijke stoffen gebruiken bij het beheer van hun tuin. Dergelijke situaties hebben het potentieel om schade te veroorzaken, maar doen dat meestal niet onmiddellijk. De manier waarop milieudegradatie en blootstelling aan toxische stoffen een individu op de lange termijn zullen schaden, is vaak moeilijk te voorspellen. Het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht biedt geen schadeloosstelling voor toekomstige, onzekere schade. Maar hoe zit het dan met de huidige schadelijke gevolgen die voortkomen uit de angst voor het risico van toekomstige onzekere schade? Hoe moet een rechter omgaan met de gevolgen van leven met een zwaard van Damocles boven je hoofd? In mijn doctoraat onderzoek ik dit probleem van buitencontractuele aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit milieugerelateerde angst door de centrale onderzoeksvraag te beantwoorden: Hoe moeten het Nederlandse en het Belgische rechtsstelsel schade als gevolg van angstvorderingen in milieuzaken beoordelen en incorporeren? Het proefschrift is onderverdeeld in vijf hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk, angst en aansprakelijkheid, onderzoek ik in grote lijnen de evoluties in het Belgische, Nederlandse, Franse en Amerikaanse aansprakelijkheidsrecht. In het tweede hoofdstuk, angst en solastalgie, verzamel ik inzichten uit de milieupsychologie over het begrip solastalgie, dat de psychologische ervaring beschrijft van negatief waargenomen veranderingen in het milieu. In het derde hoofdstuk, angst en schade, kom ik tot de bevinding dat angst niet als schade op zich moet worden beschouwd. Angst moet gezien worden als factor die tot schade kan leiden. In het vierde hoofdstuk, angst en redelijkheid, concludeer ik dat enkel redelijke angsten aanleiding kunnen geven tot buitencontractuele aansprakelijkheid. In het laatste hoofdstuk, angst en schadeloosstelling, beschrijf ik hoe schade als gevolg van angst een preventief perspectief introduceert binnen het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht. Op die manier ontwikkelt mijn proefschrift een juridisch én psychologisch geïnformeerd kader voor schade die voortvloeit uit angst, gebaseerd op de fundamenten van het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht.